Hydroquinone - Tiêu chuẩn vàng trong điều trị nám – theperfectdermapeel
Hydroquinone - Hoạt chất vàng trong điều trị nám & tăng sắc tố da

Hydroquinone - Hoạt chất vàng trong điều trị nám & tăng sắc tố da

Nói về làm trắng, hiện nay trên thị trường có rất nhiều sản phẩm gắn mác whitening - làm trắng da, đặc biệt là các sản phẩm skincare đến từ khu vực châu Á, nơi mà nhu cầu làm trắng da và điều trị nám, tăng sắc tố rất cao. Các hoạt chất làm trắng/làm sáng da (skin whitening/lightening ingredient) cũng nhiều vô số kể, thế nhưng không phải tất cả đều mang lại hiệu quả. Tính đến thời điểm hiện tại Hydroquinone vẫn đang là hoạt chất bôi ngoài da "không có đối thủ" trong điều trị tăng sắc tố, làm trắng sáng da. Mặc dù nổi tiếng với nhiều tranh cãi xoay quanh, nhưng trong hơn 50 năm nay chúng ta đều không thể phủ nhận được hiệu quả mà Hydroquinone mang lại trong việc cải thiện tình trạng da không đều màu, làm mờ đi đốm nâu/đốm tối màu trên da và làm sáng tông màu da. Mặt khác, Hydroquinone cũng là hoạt chất y tế duy nhất được FDA (Cục quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ) chứng nhận về khả năng giúp làm sáng các đốm nâu/ tăng sắc tố da/ da đổi màu do tiếp xúc với ánh nắng mặt trời và thay đổi hormone. Và nồng độ Hydroquinone 4% được Viện Da liễu Hoa Kỳ đề nghị sử dụng dưới sự giám sát của bác sĩ da liễu là an toàn và rất hiệu quả trong việc chữa trị tối loạn tăng sắc tố da.

Hydroquinone được sử dụng để điều trị khá nhiều trong những trường hợp về rối loạn sắc tố da như:

  • Nám má
  • Sạm da thai kì
  • Sạm da do nắng
  • Tàn nhang
  • Tăng sắc tố sau viêm

Nhưng trong hầu hết các trường hợp, Hydroquinone được sử dụng nhiều nhất là để điều trị tăng sắc tố sau viêm và nám. Hãy cùng tìm hiểu thêm về cách thức hoạt động của thành phần này bên dưới nhé.

I. Tăng sắc tố sau viêm

1. Tăng sắc tố sau viêm là gì?

Tăng sắc tố sau viêm (Post-Inflammatory Hyperpigmentation) là tình trạng da bị viêm trước đó và làm tăng sản xuất melanin (sắc tố màu nâu sậm của da) dẫn đến hình thành các vết thâm sạm, thường là một vùng da tối màu hơn hẳn những vùng da xung quanh. Sự đổi màu này có thể từ hồng đến đỏ, tím, nâu hoặc đen.

 

 

Có 2 nguyên nhân phổ biến gây nên hiện tượng tăng sắc tố sau viêm bao gồm:

  • Đốm đỏ: Chủ yếu là do mụn trứng cá để lại, chàm thể tạng hoặc chàm tiếp xúc, bỏng,…
  • Đốm nâu: Do tác động của tia UV trong ánh nắng mặt trời gây ra sự tổn thương da và làm tăng sinh sắc tố da quá mức. Khi tiếp xúc với tia UV, các tế bào da của chúng ta sẽ "phản ứng" bằng cách gửi sắc tố bảo vệ (hay melanin) để giữ cho da không bị bỏng. Sự tích tụ các sắc tố melanin này hình thành nên đốm nâu.

2. Cơ chế hình thành

Quá trình viêm gây phóng thích các gốc oxy hóa tự do cũng như các sản phẩm tiền viêm (cytokine, chemokine), làm gia tăng hoạt động của các tế bào sắc tố biểu bì, từ đó thúc đẩy quá trình sản xuất melanin nhiều hơn.

Tăng sắc tố sau viêm có thể mờ dần theo thời gian một cách tự nhiên, thậm chí biến mất hoàn toàn mà không cần điều trị. Nhưng quá trình này có thể mất từ 3 đến 24 tháng hoặc nhiều hơn tuỳ vào từng tình trạng da. Lý do là vì lượng lớn melanin được giải phóng vẫn còn tồn tại trên biểu bì da ngay cả sau khi vết thương đã lành hoàn toàn.

3. Điều trị tăng sắc tố sau viêm với Hydroquinone

Hydroquinone được sử dụng trong điều trị tăng sắc tố sau viêm kèm với việc chống nắng kĩ càng. Thông thường phải mất vài tuần đến vài tháng sử dụng Hydroquinone để nhận thấy kết quả cải thiện trên da.

II. Nám da

1. Nám là gì?

Nám (Melasma) là tình trạng tăng sắc tố mắc phải nhất là những vùng phơi bày ra nắng như: trán, mũi, má, cằm. Nám thường có biểu hiện là những dát màu nâu sậm nằm đối xứng hai bên mặt.

 

 

Ngoài ra, nám cũng có thể xuất hiện trên các khu vực khác của cơ thể, đặc biệt là những nơi tiếp xúc nhiều với ánh sáng mặt trời như: mặt trên của cánh tay, cổ, vai...

2. Nguyên nhân hình thành nám

Các yếu tố góp phần gây ra tình trạng nám như tiếp xúc tia cực tím (UV) có trong ánh nắng mặt trời, hormone, do thuốc hoặc do bản thân cơ địa (gene). 

a) Tia cực tím (UV)

Việc tiếp xúc với tia cực tím được coi là tác nhân chính gây ra tình trạng tăng sản xuất melanin thông qua hormone alpha-melanocyte-stimulating hormone và adrenocorticotropic hormone. Việc hình thành nám có nguồn gốc sâu cả tới lớp bì, do sự tăng biểu hiện của các nguyên bào sợi và các thụ thể tế bào gây sản sinh ra gốc nám (tyrosine kinase receptor c-kit). Ở đấy có sự tăng đáp ứng quá mức quá trình sản sinh nám cũng như tăng sinh mạch máu qua yếu tố vascular endothelial growth factor (VEGF), gốc tự do (do quá trình phản ứng viêm do nắng sinh ra), Wnt. Sự tăng sinh mạch máu kết hợp với quá trình sản xuất melanin gia tăng từ quá trình viêm do nắng (tia UV) gây ra tình trạng sạm nám. 

b) Thuốc

Đối với những phụ nữ sử dụng thuốc ngừa thai uống cũng có nguy cơ bị nám do các tế bào sản sinh melanin cũng có các thụ thể tiếp nhận với estrogen. Ngoài ra estrogen còn làm tăng sinh phóng thích melanocyte-stimulating hormone (MSH), gây kích hoạt con đường sản sinh melanin từ tyrosin. Vì lý do này, mà nám thường gặp ở phụ nữ hơn là nam giới. 

c) Yếu tố di truyền (gene)

Về yếu tố cơ địa, người châu Á nói chung và người Việt Nam nói riêng là nhóm da phổ biến thường mắc phải nám. Lý do không chỉ nằm ở yếu tố di truyền mà còn chịu ảnh hưởng đáng kể bởi điều kiện thời tiết. Hầu hết các loại da đều có cùng một lượng tế bào sản sinh sắc tố da - giúp bảo vệ da trước tác động của tia UV, tuy nhiên lượng melanin mà các tế bào sắc tố tạo ra lại không giống nhau. Đối với làn da châu Á - làn da mang sắc tố vàng đặc trưng - sẽ có lượng melanin được sản sinh với tốc độ nhanh hơn và nhiều hơn (không quá nhiều như người châu Phi nhưng cũng không quá ít như người châu Âu). Mà melanin lại chính là sắc tố quyết định màu da của mỗi người, do vậy lượng melanin cao sẽ khiến da dễ bị nám, tàn nhang và đốm đồi mồi. Bên cạnh đó, điều kiện thời tiết châu Á thường xuyên nắng nóng và oi bức cũng là nguyên nhân khiến cho vấn đề sạm nám phổ biến hơn tại nơi đây.

3. Điều trị nám với Hydroquinone

Điều trị nám cũng tương tự điều trị tăng sắc tố sau viêm: đầu tay vẫn là Hydroquinone và chống nắng.

Chống nắng được coi là chìa khóa then chốt khi phối hợp với Hydroquinone để điều trị. Do tế bào hắc tố (tế bào sản sinh melanin) bị kích thích bởi tia cực tím (UVA và UVB), thậm chí là cả ánh sáng nhìn thấy được (tia HEV) dẫn đến sản sinh nhiều sắc tố. Vì thế nên dùng chống nắng phổ rộng phủ được cả ánh sáng khả kiến là tối ưu nhất.

III. Hydroquinone

1. Cơ chế hoạt động của Hydroquinone

Hydroquinone giải quyết sắc tố da bằng cách ức chế quá trình sản sinh ra melanin. Cụ thể là ức chế quá trình chuyển đổi từ L-3,4-dihydroxyphenylalanine (L-DOPA) thành melanin thông qua việc ức chế enzyme tyrosinase, do cấu trúc tương tự với tiền chất melanin.

Con đường tổng hợp melanin

  1. Thủy phân hóa L-phenylalanine thành L-tyrosine.
  2. Enzyme tyrosinase chuyển đổi L-tyrosine thành L-3,4-dihydroxyphenylalanine (L-DOPA).
  3. L-DOPA bị oxy hóa thành dopaquinone.
  4. Biến đổi dopaquinone theo hai hướng thành eumelanin – sắc tố nâu đen hoặc pheomelanin – sắc tố vàng cam.

2. Cách sử dụng Hydroquinone trong điều trị nám/tăng sắc tố sau viêm

Hydroquinone là chế phẩm dùng duy nhất ở dạng thoa để giải quyết vấn đề tăng sắc tố da.

Cách sử dụng: Làm sạch da, thấm khô sau đó thoa một lớp mỏng Hydroquinone bằng đầu ngón tay và tán đều ra toàn mặt (hoặc vùng da cần điều trị) từ 1-2 lần/ngày trong vòng 3 – 6 tháng, sau đó thì ngừng sử dung. Liều tấn công mạnh mẽ trong 2 tháng đầu với 4% bôi sáng tối và giảm liều dần về 2% trong 1 tháng tiếp theo trước khi chuyển sang dùng ngắt quãng kết hợp với nhóm làm trắng không chứa Hydroquinone (Non-Hyroquinone). 

Điều quan trọng khi dùng Hydroquinone là phải thoa đều khắp mặt để ngăn ngừa bị những vùng sắc tố không đều màu, và sử dụng kem chống nắng thường xuyên mỗi ngày để bảo vệ da chống lại tác hại của tia UV gây tăng sắc tố. Bác sĩ thường khuyên ngừng sau khóa điều trị một thời gian vài tháng trước khi tái dùng trở lại để giảm nguy cơ tác dụng phụ của thuốc. Một số thì dùng mỗi tuần 1 lần hoặc 3 lần/ tuần trong việc duy trì kéo dài thời gian dùng thuốc để giảm thiểu tác dụng phụ.

Hydroquinone trên thị trường hiện có ở dạng chế phẩm nồng độ 2% không cần kê toa và 4% ở dạng kê toa. Có nhiều dạng chế phẩm chứa Hydroquinone như dạng kem, hỗn dịch, gel hoặc dung dịch.

Nhiều nghiên cứu cho thấy kết quả cải thiện tối ưu khi phối hợp Hydroquinone với Retinoid và Corticosteroid, Thường dùng ở dạng kết hợp bộ ba có chứa Hydroquinone 4%, Tretinoin 0.05% và Fluocinolone Acetonide 0.01%. Sử dụng kết hợp với các sản phẩm khác cần có sự tham vấn kĩ với bác sĩ da liễu.

Kết quả thay đổi tùy thuộc vào cơ địa mỗi bệnh nhân.

Khoảng 35% - 45% hydroquinone hấp thu được vào máu khi dùng sản phẩm thoa.

Một số tác dụng phụ khi sử dụng Hydroquinone thường thấy là:

  • Kích ứng
  • Viêm da tiếp xúc
  • Đỏ da
  • Viêm da
  • Khô da
  • Châm chích
  • Hiếm gặp: ochronosis – đây là tình trạng thay đổi sắc tố da màu xanh đen hoặc xanh xám, tình trạng này hiếm gặp và thường thấy ở những người sử dụng Hydroquinone nồng độ cao trong một thời gian tương đối dài trên một diện tích da lớn.

Chống chỉ định

  • Người có cơ địa dị ứng với Hydroquinone.
  • Phơi nắng nhiều đặc biệt là trong khung giờ từ 10h sáng - 16h chiều.
  • Cẩn trọng khi dùng kèm các thuốc gây tăng nhạy cảm với ánh sáng (như Tretinoin).

Độc tính: không ghi nhận độc tính của Hydroquinone khi dùng ở dạng thoa, phân nhóm C trong thai kì (cân nhắc nguy cơ bất lợi cho thai hơn lợi ích sử dụng).

3. Những lưu ý khi sử dụng sản phẩm chứa Hydroquinone

Điều quan trọng đầu tiên bạn cần nhớ là phải luôn tuân thủ theo hướng dẫn sử dụng của thuốc & chỉ định của bác sĩ da liễu/chuyên viên tư vấn trong suốt quá trình sử dụng sản phẩm chứa Hydroquinone.

Điều quan trọng thứ hai là phải theo dõi tình trạng của làn da thường xuyên và đảm bảo sử dụng không quá 5 tháng để hạn chế các tác dụng phụ của Hydroquinone như chứng ochronosis (triệu chứng da bị thay đổi sắc tố do sử dụng Hydroquinone dài ngày, biểu hiện bằng những mảng da trở nên xanh tím, hoặc trắng loang lổ do mất sắc tố và rất khó hồi phục). Mặc dù hiếm nhưng nếu tình trạng ochronosis xảy ra, cần phải ngưng sử dụng Hydroquinone ngay lập tức. 

Bên cạnh đó, cần quan sát các tác dụng phụ khác xảy ra trên da. Nếu xuất hiện bất kì hiện tượng kích ứng nào, cần ngưng sử dụng thuốc và tham khảo ý kiến của bác sĩ da liễu.

4. Sản phẩm chứa Hydroquinone

Tại The Perfect Derma Peel, chúng tôi cung cấp dòng sản phẩm đặc trị được sử dụng kết hợp tại nhà để điều trị nám & tăng sắc tố da:

 

Kem Làm Sáng Da & Giảm Nám 4% Hydroquinone - The Perfect Bleaching Cream (Rx Only)

 

Sản phẩm chứa nồng độ Hydroquinone 4% cùng các chiết xuất thực vật có hoạt tính sinh học như chiết xuất Cam Thảo & Arbutin, là giải pháp hoàn hảo cho những làn da tăng sắc tố, giúp làm sáng da và giảm sự xuất hiện của các đốm tăng sắc tố da hiệu quả, bao gồm cả nám, mang lại làn da sáng mịn, đều màu và rạng rỡ. Đặc biệt lý tưởng để sử dụng như sản phẩm duy trì tại nhà sau liệu trình peel da The Perfect Derma™ Peel, giúp duy trì kết quả điều trị tối ưu nhất.

Xem chi tiết sản phẩm tại đây.

III. Tổng Kết

Mặc dù Hydroquinone mang lại nhiều lợi ích trong điều trị nám & tăng sắc tố, nhưng bạn hãy nhớ rằng không có bất kì giải pháp đơn lẻ nào là toàn diện. Đối với những trường hợp nám chân sâu, nám hoặc tăng sắc tố lâu năm, kết hợp giữa nhiều biện pháp điều trị khác nhau là điều cần thiết. Bạn có thể tham khảo thêm thông tin về liệu trình peel da chuyên nghiệp The Perfect Derma™ Peel - một trong những giải pháp được nhiều người lựa chọn, giúp cải thiện rõ rệt vấn đề tăng sắc tố và lão hoá do ánh nắng, làm trẻ hoá và mang lại làn da sáng mịn căng bóng.

← Bài trước Bài sau →